Chia sẻ với trải nghiệm gây bức xúc này của bạn. Những gì HR trả lời cho bạn thực chất là sự ngụy biện và lách luật hoàn toàn, chứ không đúng quy định pháp luật lao động.

Để bạn nắm rõ bức tranh toàn cảnh, dưới đây là phân tích chi tiết về từng hành vi của công ty:

1. Công ty bạn đang vi phạm những hành vi gì?

Căn cứ theo Bộ luật Lao động 2019 và Luật BHXH, công ty bạn đang vi phạm nghiêm trọng 3 vấn đề sau:

Trốn đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc

• Quy định: Người làm việc theo HĐLĐ từ đủ 1 tháng trở lên bắt buộc phải tham gia BHXH, BHYT, BHTN.
• Bản chất: Việc không ký HĐLĐ hoặc ký hợp đồng biến tướng (như hợp đồng dịch vụ, hợp đồng CTV dài hạn) để không đóng bảo hiểm là hành vi Trốn đóng BHXH. Đây là hành vi vi phạm pháp luật lao động, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cố tình trốn đóng với số tiền lớn hoặc thời gian dài.

Cắt giảm quyền lợi Ngày nghỉ hằng năm (Phép năm)

• Quy định: Theo Điều 113 BLLĐ 2019, người lao động làm đủ 12 tháng được hưởng ít nhất 12 ngày phép năm hưởng nguyên lương.
• Bản chất: Ngày phép năm là quyền lợi lao động mặc định, không phải là khoản phụ cấp hay thưởng để công ty thích gộp thì gộp, thích cắt thì cắt.

Tự ý bớt/cắt khoản "Thưởng phép năm"

• Quy định: Tiền thưởng là khoản doanh nghiệp cho thêm dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh (Điều 104 BLLĐ 2019).
• Bản chất: Công ty đánh tráo khái niệm bằng cách bảo "quy đổi phép năm thành tiền thưởng", nhưng sau đó lại tự ý cắt 50% tiền thưởng đó. Vừa tước mất ngày nghỉ của bạn, vừa cắt mất số tiền đáng ra bạn được hưởng.

2. Lời giải thích của HR: "Được tính vào thưởng" hay "Trốn thuế"?

Câu trả lời của HR chắc chắn chỉ là cái cớ ngụy biện, phục vụ 2 mục đích chính từ phía doanh nghiệp:

[Chiêu trò của công ty]
 ├── Cắt giảm chi phí vận hành (Tiết kiệm ~21.5% quỹ lương đóng BHXH)
 └── Trốn tránh nghĩa vụ thuế & pháp lý (Xóa vết HĐLĐ chính thức)

1. Trốn chi phí bảo hiểm & chi phí quản lý (Mục đích lớn nhất):

   Nếu ký HĐLĐ chính thức, mỗi tháng công ty phải bỏ thêm khoản tiền tương đương khoảng 21.5% mức lương của bạn để nộp vào quỹ BHXH/BHYT/BHTN. Việc không ký HĐLĐ giúp công ty giữ lại khoản tiền khổng lồ này.

2. Trốn thuế Thu nhập doanh nghiệp & lách thuế TNCN:

   • Bằng cách không ghi nhận bạn là nhân viên chính thức, họ né được việc kê khai quỹ lương chuẩn xác.
   • Việc nhập nhằng giữa "lương" và "thưởng" giúp họ tùy ý biến tấu sổ sách kế toán để giảm số thuế TNDN phải nộp.

3. Tạo thế chèn ép người lao động:

   Khi biến ngày phép thành "thưởng", công ty nắm quyền quyết định cắt hay giữ. Nếu bạn không đạt KPI hoặc làm công ty không vừa ý, họ cắt 50% hoặc 100% thưởng — điều mà họ không bao giờ làm được nếu đó là Ngày phép năm hoặc Lương chính thức.

3. Lời khuyên cho bạn lúc này